Registratie borgt kwaliteit jeugdhulpverlening

Gemeenten zijn als regisseur van jeugdhulpverlening en jeugdbescherming verantwoordelijk voor de kwaliteit ervan. De registratie van jeugdprofessionals in hbo-functies en hoger draagt onmiskenbaar bij aan de verhoging en borging van die kwaliteit. SKJ voert de registratie en toetsing van jeugdprofessionals uit. Daarmee biedt SKJ gemeenten de zekerheid van professionele jeugdhulpverlening.

Klachtenprocedure als kwaliteitsborging

SKJ maakt het gemeenten gemakkelijk om hun verantwoordelijkheid te nemen voor de kwaliteit van jeugdhulp. Geregistreerde jeugdhulpverleners onderwerpen zich aan het onafhankelijk tuchtrechtsysteem dat SKJ in het leven heeft geroepen. Dat maakt het voor gemeenten als werkgever of inkoper eenvoudig om toezicht te houden op de kwaliteit en professionaliteit van jeugdhulp. Door indien nodig een klacht in te dienen bij SKJ over een geregistreerde jeugdhulpverlener of door bijvoorbeeld het openbaar register te raadplegen of een professional geregistreerd is. Bovendien kunnen gemeenten hun inwoners erop wijzen dat ook zij gebruik kunnen maken van deze tuchtrechtprocedure. Dat draagt bij aan kwaliteitsborging.

Kwaliteitsregister jeugd

SKJ registreert jeugdprofessionals op hbo-niveau en hoger in het Kwaliteitsregister Jeugd. Het door de overheid officieel erkende register is openbaar, zodat voor iedereen zichtbaar is of een jeugdprofessional aan zijn vakbekwaamheidseisen voldoet. Want registratie geldt als een officieel bewijs daarvan. De professional moet niet alleen voldoen aan tal van vakinhoudelijke eisen, maar is ook verplicht zich continu bij te scholen en te reflecteren. Zo ondersteunt SKJ gemeenten bij het nemen van hun verantwoordelijkheid op het gebied van jeugdhulpverlening en jeugdbescherming.

Verschillende categorieën jeugdprofessionals

In de praktijk zullen er vandaag de dag onder verantwoordelijkheid van de gemeenten verschillende categorieën professionals werkzaam zijn bij aanbieders van jeugdhulp en jeugdbescherming, als het gaat om registratie. Dat zijn uiteraard de geregistreerden in het Kwaliteitsregister Jeugd of het BIG register. Professionals op mbo-functies zijn werkzaam zonder registratie.

De Jeugdwet biedt aanbieders ook de mogelijkheid om een niet geregistreerde professional in te zetten. Dit kan wanneer aannemelijk wordt gemaakt dat de kwaliteit van de uit te voeren taken hierdoor niet nadelig wordt beïnvloed of wanneer het de kwaliteit van de zorg juist bevordert.

Meer dan afvinken van eisen

Registratie in het Kwaliteitsregister Jeugd is een daadwerkelijke bijdrage aan verhoging en borging van kwaliteit in jeugdhulpverlening. Het betekent veel meer dan alleen het afvinken van vlieguren en kwaliteitseisen.

  • Het register is een initiatief van de beroepsverenigingen NIP (Nederlands Instituut voor Psychologen), NVO (Nederlandse Vereniging van pedagogen en Onderwijskundigen) en BPSW (Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk). Deze beroepsverenigingen zijn vertegenwoordigd in het bestuur van SKJ en leveren proactief inhoudelijke kwaliteitsimpulsen.
  • De Raad van Advies adviseert het Kwaliteitsregister. Hierin nemen belangrijke stakeholders binnen het jeugddomein waaronder de gemeente, werkgevers en cliënten zitting. Zij delen hun ervaringen vanuit het veld en waken zo over de registratie-eisen.
  • SKJ heeft een onafhankelijk tuchtrechtsysteem en bijbehorend tuchtreglement in het leven geroepen. Dit tuchtrechtsysteem toetst het professioneel handelen aan de hand van de professionele standaarden en richtlijnen. Geregistreerde professionals onderwerpen zich aan dit tuchtreglement.
  • De uitspraken van de tuchtcolleges  zijn openbaar en dragen bij aan leren en verbeteren van de beroepsgroep van jeugdhulpverleners. Jeugdprofessionals houden via permanente educatie en reflectie hun vakbekwaamheid op peil. SKJ accrediteert de na- en bijscholing voor geregistreerde jeugdprofessionals.

Norm verantwoorde werktoedeling en Kwaliteitskader Jeugd

De norm verantwoorde werktoedeling is concreet gemaakt in het Kwaliteitskader Jeugd. De norm van de verantwoorde werktoedeling vraagt dat jeugdhulpaanbieders professionals inzetten die over de juiste expertise beschikken en vakbekwaam zijn. Dit betekent dat u voor bepaalde werkzaamheden geregistreerde professionals in moet zetten. Volgens de Jeugdwet zijn dit professionals die óf in het Kwaliteitsregister Jeugd geregistreerd zijn, óf als arts, verpleegkundige, gezondheidszorgpsycholoog of psychotherapeut in het BIG-register.

De norm verantwoorde werktoedeling bestaat uit drie onderdelen:

  1. Werken met geregistreerde professionals. Niet-geregistreerde professionals mogen ook ingezet worden, als dat niet afdoet aan de kwaliteit, of zelfs noodzakelijk is voor de kwaliteit van de hulp.
  2. Alle professionals – geregistreerd of niet-geregistreerd – zijn vakbekwaam. Bij de toedeling van werk moet de werkgever rekening gehouden met de specifieke kennis en vaardigheden van de professional.
  3. Professionals worden in de gelegenheid gesteld om te kunnen werken volgens hun professionele standaard. De professional mag bijvoorbeeld geen werk doen waarvoor hij onvoldoende geschoold is.

Meer informatie:

Regisseurs

Regisseurs zijn verantwoordelijk voor de regie van zorg en ondersteuning aan kwetsbare gezinnen.

Toezicht Sociaal Domein (TSD) heeft een website gelanceerd voor professionals, gemeenten en organisaties. Wat heeft een goede regisseur nodig aan kennis, competenties en bevoegdheden? Wat moet hij of zij kunnen?  En over welke mogelijkheden moet deze regisseur beschikken? Ga voor meer informatie naar het Regie Sociaal Domein.

 

FAQ

Moet een vaktherapeut SKJ-geregistreerd zijn?

Nee, vaktherapeuten kunnen zich niet registreren bij het Kwaliteitsregister Jeugd, maar wel kunnen zij als niet-geregistreerd professional worden ingezet op basis van de ‘tenzij-bepaling’ uit de Jeugdwet. Vaktherapie is de overkoepelende naam voor beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie, muziektherapie, speltherapie en psychomotorische (kinder)therapie. Voor vaktherapeuten geldt dat zij een eigen specialisme hebben, over juiste expertise beschikken en vakbekwaam zijn. Een manier om de specifieke vakbekwaamheid van een vaktherapeut te onderbouwen is registratie in het Register Vaktherapie. Vaktherapeuten werken in een eigen praktijk of zijn werkzaam binnen instellingen. Vaktherapie is binnen instellingen vaak onderdeel van een multidisciplinaire behandeling. Ook vrijgevestigde vaktherapeuten kunnen direct worden ingezet bij complexe problematiek.

Als werkgever of opdrachtgever kun je met verwijzing naar het Kwaliteitskader Jeugd aannemelijk maken dat de inzet van een vaktherapeut noodzakelijk is voor de kwaliteit van de hulpverlening.

Is het noodzakelijk om als zelfstandige jeugdhulpverlener aangesloten te zijn bij een onafhankelijke door VWS erkende geschillencommissie?

In het kader van de Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg) is een klachtenregeling verplicht voor alle aanbieders in de zorg, inclusief zzp-ers. Echter, op professionals die uitsluitend hulp verlenen die onder de reikwijdte van de Jeugdwet valt, is deze wet niet van toepassing. Zoals op de website van de Rijksoverheid te lezen is, geldt de wet niet voor ondersteuning uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet (JW).

Er kan immers tegen iedere bij SKJ geregistreerde professional, ook zzp-ers, een tuchtklacht ingediend worden. Er is echter wel verschil tussen klachtrecht en tuchtrecht. De tuchtrechter toetst of het handelen waarover wordt geklaagd, strookt met de professionele standaard van de beroepsgroep waartoe de zorgaanbieder behoort. In het klachtrecht kan een klager over de professional klagen, maar ook bijvoorbeeld over het feit dat er geen parkeerplaats is nabij de locatie of geen invalidentoilet. In het laatste geval leent de klacht zich niet voor tuchtrechtelijke behandeling. De cliënt zou dan teleurgesteld kunnen zijn als hij om die reden geen gehoor vindt bij het tuchtcollege van SKJ. Met betrekking tot de niet vakinhoudelijke klachten is het dus aan de zorgaanbieder of hij/zij gebruik wil maken van een geschillencommissie.

Lees meer:

Moeten professionals die werken in een wijkteam waar hulp verleend wordt aan mensen van alle leeftijden zich ook registreren?

Professionals die toeleiden naar jeugdhulp en jeugdbescherming of de toegang hiertoe vormen, moeten in beginsel geregistreerde professionals zijn. Wie werkt in een wijkteam, maar niet met kinderen of jongeren, hoeft zich niet te registreren. Als de professional werkt met alle doelgroepen, dan is beroepsregistratie wel nodig.

Ik wil mijn professional inzetten bij een andere organisatie in jeugdhulp of jeugdbescherming. Wat moet ik doen?

In dat geval kan de professional gewoon geregistreerd blijven. Het gaat om de werkzaamheden die de professional uitvoert en de verantwoordelijkheden die hij of zij draagt. Het maakt niet uit binnen welke organisatie dat gebeurt.

Zijn de registratiekosten eenmalig?

Nee, registratie is voor de duur van 5 jaar, maar er zijn jaarlijks registratiekosten.

Ik heb niet-geregistreerde professionals in dienst. Mag dat?

Werk moet worden toegedeeld volgens de norm van de verantwoorde werktoedeling.

De aard van het werk is bepalend voor de vraag of het aan een geregistreerde of aan een niet-geregistreerde beroepsbeoefenaar moet of kan worden toegedeeld. Is het door de toepassing van de norm van de verantwoorde werktoedeling niet meer mogelijk werk toe te delen aan een niet-geregistreerde beroepsbeoefenaar? Dan zal de organisatie moeten bekijken welke gevolgen dat heeft.

Het kan betekenen dat die niet-geregistreerde werknemer een ander takenpakket krijgt. Het het kan ook zijn dat de arbeidsrelatie wordt beëindigd.

Wie betaalt de registratiekosten?

Over de kosten die samenhangen met (her)registratie maken werkgevers afspraken met (de vertegenwoordigers van) hun werknemers. In de jeugdzorgsector en waar sprake is van BIG-registratie bestaan dergelijke afspraken al. Deze afspraken verschillen per sector en kunnen ook per werkgever verschillen.

Waarom het Kwaliteitsregister Jeugd?

Volgens de norm verantwoorde werktoedeling zijn jeugdhulp-instellingen verplicht om te werken met geregistreerde professionals. Die registratie gebeurt in het Kwaliteitsregister Jeugd, dat beheerd wordt door een onafhankelijke, door de overheid erkende stichting (SKJ).

Hoe zit het met registratie bij andere registers?

In het besluit Jeugdwet wordt uitgegaan van registratie in artikel 3 Wet BIG of registratie in het Kwaliteitsregister Jeugd. Er bestaan, naast het Kwaliteitsregister Jeugd en het BIG-register, diverse andere beroepsregisters. Zij vervullen allemaal een rol in de (continue) professionalisering van de beroepsgroepen die zij bedienen en hebben daarmee een waardevolle rol en functie.

Wat betreft een aantal specifieke beroepsgroepen gelden de volgende noties:

  • Specialisten die een registratie hebben op grond van artikel 14 wet BIG (waaronder psychiaters of klinisch psychologen), zijn ook geregistreerd op grond van artikel 3 wet BIG. Daarmee zijn zij dus geregistreerde professionals in het kader van het Besluit Jeugdwet.
  • Professionals met een registratie artikel 34 in het BIG register (paramedici) en ook de vaktherapeuten kunnen worden ingezet voor het verlenen van jeugdhulp op basis van de ‘tenzij-regeling’. Dit betekent dat zij kunnen worden ingezet op grond van hun expertise, die noodzakelijk is voor de kwaliteit van de te geven jeugdhulp. Zij hoeven zich dus niet te registreren in het Kwaliteitsregister Jeugd.
  • Fysiotherapeuten zijn artikel 3 BIG geregistreerd. Zij zijn door de wetgever echter buiten de definitie van ‘geregistreerde professional’ in de Jeugdwet geplaatst (zie: wat verstaat de Jeugdwet onder registratie). Zij kunnen op basis van hun specifieke expertise net zoals de paramedici met een artikel 34 registratie ingezet worden op basis van de tenzij-regeling. Het toedelen van werk aan fysiotherapeuten is noodzakelijk voor de kwaliteit van hulp gezien hun specifieke expertise.
  • Kinder- en jeugdpsychologen NIP en NVO orthopedagogen-generalist zijn in de regeling Jeugdwet erkend als gekwalificeerd gedragswetenschapper en zijn o.a. bevoegd om instemmingsverklaringen af te geven in het kader van de gesloten jeugdhulp.
Wat is een geregistreerde professional?

Geregistreerde professionals zijn opgenomen in een beroepsregister. Een professional wordt alleen in een beroepsregister opgenomen als hij of zij voldoet aan eisen van vakbekwaamheid. Geregistreerde professionals werken continu aan hun professionele ontwikkeling door het regelmatig volgen van na- en bijscholing en door reflectie op het eigen handelen. Zij verbinden zich aan de normen en standaarden die de beroepsgroep zelf aan goede professionals stelt, zoals een beroepscode en vakinhoudelijke richtlijnen. Beroepsregistratie draagt hiermee bij aan de kwaliteit van de hulpverlening.