Persbericht: Oog en oor voor zowel klagers als professionals | SKJ bij uitvoering tuchtrecht onafhankelijk

Bilthoven, 15 november 2021

Onlangs verscheen een publicatie in het Algemeen Dagblad over klachten van ouders in relatie tot de jeugdzorg. Hierin wordt een beeld van SKJ-tuchtrecht geschetst, dat geen recht doet aan de werkelijkheid. Iedere ouder die een klacht heeft over het handelen van een professional kan rechtstreeks bij het SKJ terecht. In het artikel wordt gesteld dat SKJ in de eerste plaats de belangen van jeugdprofessionals zou dienen en nauwelijks oog en oor zou hebben voor de positie van de klagers, veelal ouders. Dit is, gelukkig, bezijden de werkelijkheid. SKJ voert het tuchtrecht, zoals ook blijkt uit het eerder dit jaar verschenen onderzoeksrapport van het onafhankelijke onderzoeksbureau Nivel, wel degelijk onpartijdig en zorgvuldig uit.

Voor wie is het SKJ?
SKJ is het beroepsregister voor professionals werkzaam in de jeugdhulp en jeugdbescherming. SKJ voert het tuchtrecht uit voor drie beroepsgroepen: jeugd- en gezinsprofessionals, psychologen en (ortho)pedagogen. De tuchtcolleges bestaan uit beroepsgenoten van de beklaagden en staan onder voorzitterschap van een jurist. Zij zijn onafhankelijk en toetsen aan de hand van de beroepscodes en de richtlijnen of een SKJ-geregistreerde professional volgens deze professionele standaarden juist gehandeld heeft. Iedere professional die SKJ-geregistreerd is, is altijd aan te spreken op zijn of haar professioneel handelen. Het feit dat een beslissing ondertekend is door een teamleider die niet SKJ-geregistreerd is, doet daar niets aan af. Hetzelfde geldt voor beslissingen die door een team genomen zijn.

Hulp bij indienen klacht
De afgelopen zeven jaar heeft SKJ veel ervaring op gedaan op het gebied van het beoordelen van ontvangen klachten. Dat proces gebeurt blijkens het Nivel-rapport ‘5 jaar tuchtrecht SKJ’ zorgvuldig. Inmiddels is uit ditzelfde rapport ook duidelijk geworden dat het voor veel ouders of andere belanghebbenden, die klachten indienen bij het SKJ, ingewikkeld kan zijn om deze helder te formuleren en met feiten te onderbouwen. Dit kan hun positie als klager schaden. Vaak wordt een klager daarom, nadat deze een klacht heeft ingediend, door SKJ benaderd om advies te krijgen hoe de klacht beter geformuleerd kan worden om voor behandeling in aanmerking te komen. Als dat niet lukt, wordt de ouder of andere belanghebbende voor ondersteuning doorverwezen naar professionele, en doorgaans kosteloze, ondersteuning, bijvoorbeeld van Stichting Advies- en klachtenbureau Jeugdzorg (AKJ).

Ook gaat het SKJ na wat de verwachtingen van de klager zijn. Sommige ouders hopen met het indienen van een klacht bij het SKJ te bewerkstelligen dat een ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing ongedaan wordt gemaakt. SKJ gaat daar echter niet over. Zo’n besluit ligt bij de kinderrechter. Dat wordt vaak door ouders als zeer teleurstellend ervaren.

Hoezo ‘maar’ vijf klachten?
Om helder te krijgen of een professional volgens de beroepscode of richtlijnen juist heeft gehandeld, leert de ervaring dat het omschrijven van vijf klachtonderdelen volstaat. Het terugbrengen van het aantal klachten is niet bedoeld om de positie van de klager te beperken. De verwachting is dat dit ontlastend is voor zowel klager als beklaagde, die beiden vaak erg veel tijd en moeite in het klachtproces steken. Tijdens een mondelinge zitting blijken die vijf klachten ook voldoende basis voor het tuchtcollege om een beeld te krijgen van al dan niet zorgvuldig handelen van de professional. Deze aanpassing is met alle belangrijke partijen in het jeugddomein, waaronder ervaringsdeskundigen, afgestemd. Hierdoor is het clientperspectief meegenomen.

Doel van tuchtrecht
Tuchtrecht is in juridische zin geen klagersrecht. Tuchtrecht heeft als primair doel de beroepsgroep te schonen en zorg te dragen dat het vakmanschap doorontwikkeld wordt. Dat leidt tot betere hulpverlening, wat ten goede komt aan de cliënt. Het SKJ hecht daarbij zeer veel waarde aan de positie van de klager. Het tuchtrecht van het SKJ onderscheidt zich door een grondige evaluatieprocedure. Na afloop van alle zittingen worden klagers en beklaagden om een evaluatie van de zitting gevraagd. Die evaluaties worden bijgehouden en meegenomen in de jaarlijkse verbeterronde. SKJ streeft ernaar dat tijdens de zittingen zowel de klagers als de beklaagden zich gehoord voelen.

In vervolg op de aanbevelingen van het Nivel-rapport ‘5 jaar tuchtrecht SKJ’ loopt sinds deze zomer het project ‘vernieuwing tuchtrecht’. Als onderdeel daarvan is onlangs een werkgroep gestart met als titel ‘Waar blijft de klager?’ om de positie en ondersteuning van de klager ook in het vernieuwde toetsingsmodel een goede en blijvende plaats te geven. SKJ houdt derhalve oog en oor voor zowel de klagers als de professionals.